Holland Sloterdijk, gelegen in Amsterdam-West, is een stedelijke ontwikkeling die de afgelopen jaren door Amsterdamse en Nederlandse overheden, bedrijven en bewoners aan het opklimmen is geholpen. Dit gebied bestaat uit verschillende onderdelen: de oorspronkelijke wijk Sloterdijk, dat ooit een aparte gemeente was; de geplande en gerealiseerde stedelijke ontwikkeling Holland Park in Amsterdam-Zuidwest en de directere omgeving. hollandcasinosloterdijk.nl Beide gebieden liggen tussen Amstelstation en Slotervaart.
Ontstaan van het project
Deze plannen begonnen uit te werken begin jaren ’90 toen er al een initiatief was geïnitieerd voor de verstedelijkte ontwikkeling rond Amsterdam-Zuid. Het ging vooral om renovatiewerken, omdat de wijk Sloterdijk en het gebied rondom Amstelstation grotendeels uit industriële panden bestond. Vanaf begin jaren ’00 kregen plannen voor deze nieuwe stedelijke ontwikkeling op gang.
Holland Park moest een soort nieuw « witte dorp » worden in Amsterdam-West, waar de bevolking en winkel- en bedrijfsdomein van die wijk zouden kunnen samenkomen. Omdat Sloterdijk naast de Amstelveenseweg lag, zou dit gebied uitgroeien tot een kruispunt voor luchtverkeer in Amsterdam-West.
Het stedelijke project
Een klein aantal straten uit de originele bebouwing van Sloterdijk is bewaard gebleven en werd opgeknapt. Die bestaan vooral uit typische bouwwerken, zoals koop- en woonwijken uit begin 20e eeuw die Amsterdam in al zijn verschijningsvormen ten toon spreidden.
Deze herontwikkeling is echter ook aangepast aan de moderne stedelijke ontwikkelingen: Amsterdam veranderde van een metropool naar een meer lage-densiteit stad. Er worden vooral huurpanden gebouwd, die niet op zo’n grootte liggen als wat men vroeger verwacht had.
Het gebied zou volledig aangemeerd zijn tegen 2030 en gedeeltelijk uit nieuwere ontwikkelingen bestaat dan de oorspronkelijke bebouwing. De omliggende grond zullen worden verlaagd met ongeveer vijf meter, wat zorgt dat het gebied opgelost is voor een stedelijke inrichting. Het voormalige woonhuis van Sloterdijk werd zo geconverteerd tot kantoorruimte.
Overzicht en structuur
Het terrein heeft veel pleinen die allemaal naam hebben gekregen, zoals de Hollandplein, De Oude Hoofden, het park op nummer 4 dat genoemd wordt naar Sander, en De Waal. Alle parkjes zijn gebouwd als publieke ruimte.
De buurt bestaat uit verschillende onderdelen die soms in een los geheel liggen. Al met al is de buurt ontwikkeld tot een stedelijke plek waar veel activiteiten worden gehouden, vooral concerten en festivals maar ook lokale markten en winkelcentra.
Economische aspecten
Naast huur- en koopwoonunits zijn er verschillende kantoren en bedrijfspanden. Het centrale treinstation (Sloterdijk station) zorgt dat de hele regio kan bereiken via Amsterdam’s spoorwegnetwerk vanuit het westelijke gebied.
De aanleg is uitgevoerd als onderdeel van Amsterdam’s stedenbouw, met inbegrip van ruimtelijke ordening en bestemmingsplannen. Er was voor een deel gebruik gemaakt van een zogenoemde « ruime zone ».
Het wijkgebied Sloterdijk is gebouwd door diverse particuliere ontwikkelaren op grond die overgedragen werd van de Amsterdamse gemeente in het kader van ruilverkavelingen. De huur- en koopwoningen worden geheel bezit gehouden en gemaakt als woningcorporaties.
De marktsector van het gebied zorgt ervoor dat bepaalde winkelruimtes (in 2015 was er een winkelpubliek van rond de duizend mensen) worden aangeboden voor particuliere bewoning. Er zijn verder gemeenschapshuisjes in ontwikkeling.
Maatregelen en toezicht
Om de kwaliteit ervan te handhaven is door buurtbewoners, lokale politici en stadsontwikkelaars het « Stedelijke ontwikkelingsproject Sloterdijk » opgezet. Binnen dit project wordt er een gebiedsmanager ingehuurd die alle bewegingen van woningcorporatie, overheden en buurtbewoners bijwerkt.
Naar de buurt is er in de loop der jaren veel kritiek gekomen met name omtrent de stedelijke planning. Hier werd geëindigd na een openbaar debat waarin allerlei verschillende zorgpunten werden besproken en bekeken aan handen en voeten gebracht.
Het is overigens nooit zo dat er helemaal niets met Amsterdam te maken had in de bestaande situatie. Waarom Sloterdijk juist tot een gebied met een aparte structuur ontwikkelde, kwam later naar voren na onderzoek van stadsontwikkelaars en buurtbewoners.
Toekomstprojecten
Nieuwe plannen zijn gericht op de nabijheid aan het centrum. Amsterdam verhuisden enkele bestaande gemeentes naar Sloterdijk omdat Amsterdam een hogere dichtbevolking wilde krijgen in die kant van Amstelland.
Evaluatie
Holland Sloterdijk is daarmee nu wel gerealiseerde ontwikkeling geworden. Van de oorspronkelijke beoogde doelstellingen zijn er dan ook een aantal gehaald, wat wil zeggen dat Amsterdam-West zich verder in staat achtte stedelijk te bouwen en uitbreiden naar het noordwestelijke kant van Amstelland.
Naast de realisatie van bebouwde gebieden heeft Sloterdijk voor Amsterdam-West een centraal treinstation die er wel 20 jaar geleden opkwam. Slotervaart is als stadsdeel verloren gegaan aan het bestaande Amstelveense kanton waarin men dat tien jaar eerder toegevoegd had.
De overdracht van particuliere ontwikkeling naar de gemeente is niet helemaal geslaagd. Sinds 2011 zijn er bijvoorbeeld ook diverse plannen voor woningen en winkelcentra voornamelijk gericht op het versterken van bestaande bebouwing.
Het project is door stadsontwikkelaars te zien als een succesvolle experiment in de realisatie van stedelijke ontwikkeling, met name ook doordat de buurt daarmee wordt gevoegd bij andere Amsterdamse stadsgebieden.